Looft Hem met... muziek

“Wordt vervuld met de Geest, en spreekt onder elkander in psalmen, lofzangen en geestelijke liederen, en zingt en jubelt de Here van harte”. (Ef5:18b19).

De wereld is vol met wonderen, gemaakt door Hem door en tot Wie alles geschapen is, Christus Jezus, onze Heer. Wat heeft Hij aan de mens niet allemaal gegeven?

Eén van die gaven is de muziek, gebruikt om te treuren en te jubelen, te klagen en te loven, te zingen en te spelen, want muziek raakt het gemoed van de mens. Dwars door alle verstand en eigenzinnige wil heen, kunnen enkele tonen ons hart verzachten, zoals we bijvoorbeeld zien bij koning Saul die door Davids snarenspel verlichting verkreeg (l Sam.16:23).

Van oudsher werden muziek, dans, zang en instrumenten ook in de dienst van de Heer gebruikt, waardoor het hart werd opgeheven tot Hem, Die hemel en aarde gemaakt heeft. Er is in de bijbel zelfs een heel boek met de teksten van allerlei soorten liederen die, gezien nogal wat opschriften, gebruikt werden bij de tempeldienst of op weg naar de feesten van de Heer te Jeruzalem.
Van het boek der Psalmen willen we in dit artikel het slotakkoord bezien, psalm 150 dus.
Alles wat adem heeft, love de Here
Deze titel komt uit het zesde en laatste vers.

Het woord voor “adem” gebruikt, is hetzelfde als we lezen in Gen.2:7, waar we vinden dat God de levensadem in de neus van de mens blies, waardoor deze tot een levende ziel werd.
Met wat we van God kregen, dient iedereen Hem te loven.
Elk levend wezen is door Hem geschapen, heeft het bestaan aan Hem te danken, waarvoor we Hem eren moeten.
Gaan de vogels ons hierin niet voor?
Als we de Efeze-tekst boven dit artikel lezen, zien we iets soortgelijks: het woord voor “Geest” is “pneuma”, hetwelk ook vertaald kan worden met “adem”.
Als we werkelijk vervuld worden met de adem, de Geest van God, dan zullen we met elkaar “psalmen, hymnen en pneumatische gezangen” (zo dicht mogelijk bij de grondtekst vertaald), aanheffen.

David en Saul

Dat doen we met de mond en met muziekinstrumenten, die de ons omringende lucht(!) in trilling brengen, waardoor het geluid wordt voortgebracht. Al die stemmen en instrumenten vormen samen een koor, dat melodie, harmonie en ritme produceert, “een lied der liefde”. “Mijn hart trilt van blijde woorden, ik draag mijn gedicht een Koning voor, mijn tong is de stift van een vaardig schrijver”. (Ps.45:1,2).
Muziektheorie
Kijken we naar het wezen van een melodie, dan komen we een aantal merkwaardige zaken tegen.
Er zijn 12 verschillende grondtonen (denk aan de 7 witte en 5 zwarte toetsen die binnen een octaaf van een piano zitten).
Als men de noten achtereenvolgens in een toonsoort speelt, komen we er 7 verschillende tegen, terwijl de achtste de melodie voltooit, doordat deze hetzelfde klinkt als de eerste, maar dan een octaaf hoger.
In een koor zijn 4 stemmen, die samen de harmonie vormen (bas en tenor, alt en sopraan). Eén stem meer zou een dissonant (valse stem) geven.

Het getal 12 staat voor het geheel van het Godsvolk, bestaande uit 12 stammen.
Het getal 7 geeft het verloop van de geschiedenis aan, namelijk 6 dagen plus de rustdag, zoals er nu bijna 6000 jaren voorbij zijn en de laatste dag van het Vrederijk welhaast aangebroken is.
De achtste toon wijst naar de voltooiing van de aardse geschiedenis als God alles zal zijn in allen, op de eeuwige, achtste dag.
De 4 stemmen van de harmonie zien op de 4 verschillende karakters van de mens, die samen het koor vormen, vertegenwoordigd door de 4 ambten.
De bas, het fundament van de melodie, ziet op het apostelambt.
De bas heeft de sopraan nodig om de melodie zijn helderheid te geven: het profetenambt.
De opvullende stemmen, tenoren en alten kunnen we vergelijken met respectievelijk het evangelisten- en herderambt.
Harmonie wijst op eenheid in verscheidenheid, zoals Christus' kerk één van zinnen haar geluid moet geven t.o.v. de omringende en luisterende wereld.
Psalm 150

Twaalf maal komt in de laatste psalm voor, het gebod God te loven. Het “hallel” (looft!) staat twee keer in de samenstelling met “Jah” (een afkorting van Jahweh) en tien keer in de samenstelling met “El”, de afkorting van Elohim.(1)
Het is hier de oproep aan alle onderscheiden stammen van het Godsvolk om hun Schepper te loven, eren en aanbidden.
Waar dient dit te gebeuren?
Overal, zegt het eerste vers, namelijk in zijn heiligdom, de kerk, en over de gehele aarde, namelijk in zijn machtig uitspansel, te land, ter zee en in de lucht.

Altijd en overal, in woord en daad dienen we Zijn heilig koor te zijn, dat getuigt van Zijn machtige daden en grootheid, zoals we in het tweede vers lezen.
We vinden bijna hetzelfde in 1Kron.29:11: “van U, 0 Here, is de grootheid en de kracht, de heerlijkheid, de roem en de majesteit, ja, alles wat in de hemel en op de aarde is; van U is de heerschappij, 0 Here, en Gij zijt als hoofd boven alles verheven”.
Ook de engelen zingen het “Ere zij God in de hoge”.
Vertellen niet de hemelen Gods eer en het uitspansel het werk Zijner handen?
Dit lezen we in het begin van Psalm 19, dat vervolgt met een loflied over Gods Woord, Zijn inzettingen en Zijn wet en profetisch over de Zon der gerechtigheid Jezus Christus, Die onze Rots en Verlosser is.
In Hem is de geweldige grootheid van Gods goedertierenheid (Num.14:19) bewezen, waardoor we verheugd en verblijd kunnen zijn om de krachten die uit de hemel nederdalen, telkens weer.
Tijdens de hele gewijde geschiedenis kan de Naam van de Heer geloofd en grootgemaakt worden.
Niet alleen door buitengewone krachten of wonderen, maar ook door de dag der kleine dingen niet te verachten.
De Heer heeft ons altoos en immer in gedachten.
Instrumenten
Niet alleen met onze stem en adem loven wij Hem.
De Here heeft ook hulpmiddelen gegeven om Zijn eer te zoeken.
Uit 2 Kron.7:6 en Neh.12:36 blijkt dat koning David muziekinstrumenten had vervaardigd om de Heer te loven.
Davids Zoon, Jezus de Christus, heeft ook middelen gegeven om de Naam van de Here groot te maken, namelijk ambten en gaven van de Heilige Geest.
In de verzen 3-5 van onze uitgangspsalm vinden we ze opgenoemd.
We vinden 7 instrumenten: de bazuin, de harp, de citer, de tamboerijn in combinatie met reidans, snarenspel, fluit en cimbalen.
We kunnen ze weer onderverdelen in 4 groepen:
1. de koperen blaasinstrumenten, als de bazuin, die het apostelambt representeren, want het is de eerste verantwoordelijkheid van de apostelen het Evangelie te verkondigen en de oordelen van de Heer aan te zeggen.(Jes.58:1; Jer.4:5; 1 Kor.14:8).

Lier, trommel en cymbalen
2. de houten blaasinstrumenten als de fluit, die het evangelistenambt verbeelden (Job
21:12; Zach.10:8; 1Cor.14:7);
3. de snaarinstrumenten, als harp en citer: het profetenambt (Ez.33:32,33; 1Kron.25:3;Ps.49:4,5);
4. de slaginstrumenten, als de cimbalen, om de maat aan te geven, het ritme vast te kunnen houden, die het herderambt belichamen, de ossen die in vaste tred de akker bewerken. Zij hoeden met liefde en geduld de gemeente (lCor.13:1)0
Reidans
De Geest van de Here brengt vreugde aan. Hij is het, Die ons hart overtuigd heeft van zonde, maar ook het geloof heeft aangebracht en dus leven.
Het geestelijke leven van de mens is ontstaan door inblazing van de Geest des Heren.
Zijn adem heeft ons tot een werkelijk levende ziel gemaakt.
Waar leven geboren wordt, heerst vreugde.
Kunnen wij nog stilstaan?
Gaat ons hart niet sneller kloppen?
Worden wij niet bewogen door de woorden van de Heer, net zoals Jeremia beschrijft in Jer.23:9.?
Laten we dan ons in reidans begeven, zingend en spelend, vol vreugde en eerbetoon vanwege Jezus' Naam, de hemelse Bruidegom, Die uitziet naar de tijd dat Hij ons kan komen halen en wij Hem kunnen zien, zoals Hij werkelijk is.
Niet ver meer is die tijd.
In de NBG-vertaling lezen we in Hooglied 6:13: “Wend u, wend u, gij Sulammitische, wend u, wend u, dat wij u bezien!;Wat wilt gij naar de Sulammitische zien als naar de reidans van Machanaïm?”.
Machanaïm betekent “twee legers”, (heiren).
Het is de tekst, die voorzegt dat de Bruidsgemeente van het leger der levenden zich zal verenigen met het leger der levend gemaakte ontslapenen en we samen de Here tegemoet zullen gaan in de lucht. (1 Thes.4:17).
Alles wat de levensadem van de Heilige Geest heeft, love dan de Here in Zijn heiligdom, de hemel. Halleluja!

(1) In het O. T. wordt in de Hebreeuwse grondtaal de naam Jahweh (JHWH) gebruikt als men God wil aanduiden als de God van het verbond; Elohim is de algemene Godsnaam in het Hebreeuws. De Nederlandse vertalingen luiden respectievelijk: HE(E)RE en God.awb